صندوق درآمد ثابت یکی از محبوبترین ابزارهای سرمایهگذاری در بازار مالی ایران است و بیشترین حجم دارایی تحت مدیریت را در بین انواع صندوق های سرمایه گذاری به خود اختصاص داده است. این نوع صندوق مناسب سرمایهگذاران ریسکگریز است که تمایل دارند با کمترین ریسک، بازدهی بالاتر از سپرده بانکی دریافت کنند.
تعریف صندوق با درآمد ثابت
صندوقهای درآمد ثابت یکی از انواع صندوقهای سرمایهگذاری هستند که عمده داراییهای خود را در اوراق بهادار با درآمد ثابت، مانند اوراق قرضه دولتی، اوراق مشارکت، سپردههای بانکی و … سرمایهگذاری میکنند. این اوراق و سپردهها، ریسک بسیار پایینی دارند؛ بنابراین، صندوقهای درآمد ثابت سرمایهگذاریهای نسبتاً امنی محسوب میشوند. این موضوع باعث میشود که ریسک این نوع از صندوقها نزدیک صفر باشد. از سوی دیگر، بازدهی آن نیز متناسب با ریسک اندک آن است.
با توجه به اینکه این اوراق و سپردهها، ریسک بسیار پایینی دارند؛ صندوقهای درآمد ثابت نیز سرمایهگذاریهای نسبتاً امنی محسوب میشوند و به دلیل امنیت بالا و سود ثابت علاقهمندان بسیاری دارد.
مزایای صندوقهای درآمد ثابت
1.کاهش ریسک سرمایه گذاری:
با توجه به ترکیب داراییهای این صندوق، صندوق درآمد ثابت ماهیت کم ریسکی دارد. مدیران این نوع از صندوقها، دارایی سرمایهگذاران در مجموعهای از اوراق با بازدهی تقریبا ثابت توزیع میکنند و تنها بخش کوچکی از داراییها را به خرید سهام اختصاص میدهند. این تنوع در انتخاب داراییها باعث میشود ریسک سرمایهگذاری بهصورت چشمگیری کاهش یابد.
2.بازدهی ثابت :
این صندوقها عموماً بازدهی منظم و تقریبا مشخصی ارائه میدهند که به سرمایهگذاران کمک میکند جریان نقدی پایداری داشته باشند. این ویژگی، آنها را برای افرادی که به دنبال درآمدی ثابت هستند، گزینهای مناسب میسازد.
3.نقدشوندگی بالا:
سیاری از صندوقهای درآمد ثابت قابلیت نقدشوندگی بالایی دارند، به این معنی که سرمایهگذاران میتوانند در صورت نیاز به سرعت دارایی خود را به پول نقد تبدیل کنند.
4.مدیریت حرفه ای:
صندوقهای درآمد ثابت تحت مدیریت کارشناسان حرفهایی قرار دارند که با دانش خود در زمینه اوراق بدهی، ریسک را به حداقل رسانده و بهینهترین بازدهی را برای سرمایهگذاران فراهم میکنند.
انواع صندوق درآمد ثابت
صندوق درآمد ثابت را میتوان از نظر نحوه معاملات، ترکیب دارایی و پرداخت سود، در چند دسته قرار داد.
انواع صندوق درآمد ثابت از لحاظ نحوه معاملات
صندوقهای درآمد ثابت از نظر نحوه معامله، در دو دسته قابل معامله و غیرقابل معامله (مبتنی بر صدور و ابطال) قرار میگیرند. توجه داشته باشید که برای معاملات هر دو نوع از صندوقهای درآمد ثابت باید کد بورسی داشته باشید.
صندوقهای درآمد ثابت قابل معامله یا همان ETF به صندوقهایی گفتـه میشود که قابل خرید و فروش در سامانههای معاملاتی تمامی کارگزاریها هستند. معاملات پیوسته این صندوقها از ساعت ۹:۰۰ صبح الی ۱۵:۰۰ انجام میشود و زمان پیشگشایش آنها نیز از ساعت ۸:۴۵ الی ۹:۰۰ است.
صندوقهای غیرقابل معامله که بیشتر با نام صدور و ابطالی شناخته میشوند را نمیتوان در سامانههای معاملاتی آنلاین کارگزاریها خرید و فروش کرد. برای معاملات این صندوق باید سفارشات خرید و فروش واحدهای آن را در پنل مخصوص صندوق ثبت کنید.
ما در این مقاله بیشتر به صندوقهای درآمد ثابت ETF میپردازیم
انواع صندوقهای با درآمـد ثابت از لحاظ نحوه سوددهی
صندوقهای درآمد ثابت بدون ریسک هستند و به سرمایهگذاران سود نسبتا ثابتی را تخصیص میدهند؛ اما تنها برخی از صندوقها این سود را به صورت نقدی و طی بازههای زمانی خاص به سرمایهگذاران پرداخت میکنند. به همین دلیل این نوع از صندوقها به دو دسته زیر تقسیم میشوند:
صندوق درآمد ثابت با تقسیم سود (ماهانه)
این نوع از صندوقهای درآمد ثابت، در زمانهای مشخصی از هر ماه مبلغی را بهعنوان سود به حساب سهامداران واریز میکنند. این بازه زمانی بنابر سیاستهای صندوق میتواند ماهانه، سهماهه و … باشد ولی اغلب این نوع از صندوقهای درآمد ثابت، بازه تقسیم سود یک ماهه دارند.
صندوق با درآمد ثابت بدون تقسیم سود (مرکب)
این نوع از صندوقها تقسیم سود ندارند و سود سهامداران، در زمان فروش واحدهای سرمایهگذاری و از تفاوت قیمت صدور و ابطال آن به دست میآید.
این بدین معنی نیست که بازدهی صندوقهای بدون تقسیم سود کمتر از سایر صندوقهای درآمد ثابت است. بلکه برعکس، به دلیل سرمایهگذاری مجدد سود این صندوقها توسط مدیر صندوق، بازدهی صندوقها به صورت مرکب محاسبه میشود.
این اتفاق باعث میشود به مرور زمان، سود تعلق گرفته به مبلغ اولیه بیشتر از حالتی باشد که هر ماه مقداری سود از صندوق برداشت میشود. بنابراین میتوان گفت صندوقهای بدون تقسیم سود برای افرادی مناسب هستند که قصد دارند سود خود را مجدد سرمایهگذاری کنند.
انواع صندوق ها با درآمد ثابت از لحاظ ترکیب دارایی
توجه داشته باشید که تمامی این صندوقها در اوراق با درآمد ثابت سرمایهگذاری میکنند؛ اما پرتفوی سپردهگذاری آنها ممکن است اندکی با یکدیگر تفاوت داشته باشد. صندوقهای درآمد ثابت، براساس ترکیب دارایی، به سه دسته تقسیم میشوند :
صندوق درآمد ثابت نوع اول یا عادی
این نوع از انواع صندوق درآمد ثابت، بین ۸۵ الی ۱۰۰ درصد از داراییهای خود را در اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایهگذاری میکند. همچنین مدیر صندوق میتواند حداکثر ۱۵ درصد باقی پرتفوی صندوق را در صندوقهای سرمایهگذاری، سهام، حق تقدم سهام و اوراق اختیار معاملاتی مربوط به سهام سرمایهگذاری کند.
صندوق درآمد ثابت نوع دوم
در این صندوقها، حداقل ۹۰ درصد از دارایی در اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایهگذاری میشود و میتوانند حداکثر ۵ درصد از داراییهای خود را در سهام، حق تقدم سهام و اوراق اختیار معاملاتی مربوط به سهام سرمایهگذاری کنند. همچنین، امکان سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری به میزان حداکثر ۵ درصد از داراییهای صندوق مهیاست.
درصد سرمایهگذاری این صندوقها در اوراق با درآمد ثابت حداقل ۹۰ درصد است. مابقی دارایی این صندوقها میتواند سهام، گواهی سپرده طلا و سایر اوراق بهادار بازار سرمایه باشد.
هرچند سقف سرمایهگذاری برای این صندوقها، برای سرمایهگذاری در سهام، حق تقدم و … ۱۰ درصد در نظر گرفتـه شده است، اما به تازگی الزام به سرمایهگذاری در این اوراق برای آنها برداشتـه شده است. بنابراین این صندوقها میتوانند ۱۰۰ درصد دارایی خود را در اوراق مشارکت و سایر درآمد ثابتها سرمایهگذاری کنند.
صندوق درآمد ثابت مختص اوراق دولتی
صندوق درآمد ثابت اوراق دولتی حداقل ۹۵ درصد از دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت سرمایهگذاری میکند. همچنین شرایط خاصی نیز برای سرمایهگذاری در اوراق دولتی منتشر شده از سوی دولت یا سایر موسسات دولتی و غیردولتی دارد
موضوعی که این صندوقها را از سایر صندوقهای درآمد ثابت متمایز میکند این است که هیچ الزامی به سرمایهگذاری در سهام و اوراق مشابه ندارد. این مسئله باعث میشود که ریسک این صندوق به صفر یابد و برای افراد بسیار ریسکگریز مناسب شود. دقت داشته باشید که با کاهش ریسک سرمایهگذاری، نرخ سود آن نیز کاهش مییابد. با این حال همچنان نرخ سود این اوراق عموما بیشتر از سپردههای بانکی است.
سخن پایانی
در این مقاله با ساختار، مزایا و ویژگیهای صندوقهای درآمد ثابت آشنا شدیم. حالا اگر قصد دارید بهصورت دقیقتر درصد سود، عملکرد و مقایسه صندوقهای درآمد ثابت مختلف را ببینید، پیشنهاد میکنیم به صفحه اختصاصی ما در سایت یکتا پلاس مراجعه کنید. در این صفحه، لیست بهروزرسانیشدهای از صندوقهای درآمد ثابت همراه با درصد سود ماهانه و سالانه ارائه شده است تا راحتتر بتوانید گزینه مناسب سرمایهگذاری را انتخاب کنید.
